हळद-भंडाऱ्याच्या उधळणीत नेरसे येथे देवीचा रेडा सोडला; 28 एप्रिल 2027 रोजी लक्ष्मी यात्रा | ಅರಿಶಿನ-ಕುಂಕುಮದ ಭಂಡಾರದ ನಡುವೆ ನೆರಸೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಕೋಣ ಬಿಡುಗಡೆ; 2027ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 28ರಂದು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಜಾತ್ರೆ

18 वर्षांनंतर नेरसे-काटगाळी येथे लक्ष्मी यात्रा; पाडव्याला नेरसेत देवीचा रेडा सोडला

16 गावांच्या सहभागातून यात्रेच्या धार्मिक कार्यक्रमांना प्रारंभ; 28 एप्रिल 2027 रोजी मुख्य यात्रोत्सव

खानापूर : प्रतिनिधी

खानापूर तालुक्यातील नेरसे-काटगाळी परिसरातील 16 गावांच्या श्री महालक्ष्मी देवीच्या यात्रेची तयारी सुरू झाली आहे. तब्बल 18 वर्षांच्या खंडानंतर बुधवार, 28 एप्रिल 2027 रोजी या यात्रेचे आयोजन करण्यात आले आहे. त्यानिमित्त दीपावली पाडव्याच्या दिवशी, मंगळवार 10 नोव्हेंबर रोजी नेरसे येथे देवीचा रेडा सोडण्याचा पारंपरिक धार्मिक कार्यक्रम पार पडला.

यात्रेच्या कार्यक्षेत्रातील 16 गावांतील ग्रामस्थ, हकदार, वतनदार, पंचमंडळी तसेच यात्रा कमिटीचे पदाधिकारी व सदस्य या कार्यक्रमाला उपस्थित होते. पारंपरिक धार्मिक विधी झाल्यानंतर देवीचा रेडा सोडण्यात आला. यावेळी भाविकांनी श्री महालक्ष्मी देवीचा जयघोष केला. हळद-भंडाऱ्याची उधळण करण्यात आल्याने कार्यक्रमस्थळी भक्तिमय वातावरण निर्माण झाले होते. अनेक वर्षांनंतर यात्रा होणार असल्याने ग्रामस्थांमध्ये उत्साहाचे वातावरण दिसून आले.

काटगाळीत ओटी भरण्याचा कार्यक्रम

मुख्य यात्रेच्या तयारीचा भाग म्हणून शुक्रवार, 6 नोव्हेंबर रोजी काटगाळी येथे श्री महालक्ष्मी देवीची ओटी भरण्याचा पारंपरिक कार्यक्रम झाला. या वेळी 16 गावांतील हकदार, वतनदार, पंचमंडळी आणि भाविक उपस्थित होते. धार्मिक विधीनंतर महाप्रसादाचे आयोजन करण्यात आले होते. त्यानंतर पाडव्याच्या दिवशी नेरसे येथे रेडा सोडण्याचा कार्यक्रम पार पडला. या दोन्ही कार्यक्रमांमुळे यात्रेच्या धार्मिक सोहळ्यांना सुरुवात झाली आहे.

नेरसे-काटगाळी यात्रेची वैशिष्ट्यपूर्ण परंपरा

नेरसे-काटगाळी येथील श्री महालक्ष्मी देवीची यात्रा ही परिसरातील 16 गावांच्या धार्मिक परंपरेशी जोडलेली आहे. देवीची मूर्ती वर्षभर काटगाळी येथील मंदिरात असते. यात्रेच्या वेळी पारंपरिक विधीनुसार देवीची मूर्ती काटगाळी येथून नागुर्डा सीमेपर्यंत आणली जाते. तेथून ती नेरसे पंच कमिटीकडे विधिवत सुपूर्द केली जाते.

नेरसे येथे देवीची सजावट, पूजा-अर्चा आणि अन्य धार्मिक कार्यक्रम होतात. नऊ दिवसांच्या यात्रोत्सवानंतर देवीची मूर्ती पुन्हा काटगाळी येथे नेऊन प्रतिष्ठापित केली जाते. या परंपरेतून नेरसे आणि काटगाळी या गावांमधील धार्मिक संबंध आणि परस्पर सहकार्य दिसून येते.

यापूर्वी 2008 मध्ये झाली होती यात्रा

उपलब्ध ऐतिहासिक माहितीनुसार, श्री महालक्ष्मी देवीची यात्रा यापूर्वी 1946, 1961, 1993 आणि 2008 या वर्षांत झाली होती. त्यानंतर आता 2027 मध्ये यात्रेचे आयोजन करण्यात येत आहे. त्यामुळे 16 गावांतील ग्रामस्थांसह परिसरातील भाविकांना पुन्हा एकदा या पारंपरिक यात्रेत सहभागी होता येणार आहे.

यात्रेच्या नियोजनासाठी यापूर्वी यात्रा कमिटीचे अध्यक्ष धनंजय बबनराव देसाई यांच्या अध्यक्षतेखाली 16 गावांतील नागरिकांची बैठक झाली होती. या बैठकीत यात्रेची तारीख निश्चित करण्यासह विविध धार्मिक कार्यक्रम आणि व्यवस्थापनाबाबत चर्चा करण्यात आली होती.

यात्रेपूर्वी विकासकामे पूर्ण करण्याची मागणी

मुख्य यात्रेसाठी विविध भागांतून भाविक येण्याची शक्यता असल्याने यात्रेपूर्वी परिसरातील रस्त्यांची दुरुस्ती आणि आवश्यक सुविधांची उभारणी करण्याची मागणी करण्यात आली आहे. खानापूर-हेम्माडगा मार्गापासून नेरसे गावापर्यंतचा रस्ता, नेरसे-हणबरवाडा रस्ता, नेरसे-कांजळा देवीची पारंपरिक वाट, गावाचा रिंगरोड तसेच चाफावाडा व इतर अंतर्गत जोडरस्त्यांच्या विकासाकडे लक्ष देण्याची मागणी ग्रामस्थांनी केली आहे.

याशिवाय यात्रेच्या काळात पिण्याचे पाणी, वीजपुरवठा, आरोग्य सेवा, रुग्णवाहिका, एसटी बससेवा आणि वाहतूक नियंत्रणाची व्यवस्था करण्याची आवश्यकता व्यक्त करण्यात आली आहे. यात्रेच्या पूर्वतयारीसंदर्भात झालेल्या बैठकीत आमदार विठ्ठल हलगेकर यांनी आवश्यक विकासकामांसाठी प्रयत्न करण्याचे आश्वासन दिले होते.

16 गावांचे लक्ष यात्रोत्सवाकडे

नेरसे-काटगाळीची श्री महालक्ष्मी यात्रा ही 16 गावांच्या श्रद्धा आणि परंपरेशी निगडित असल्याने या यात्रेला विशेष महत्त्व आहे. अनेक वर्षांच्या खंडानंतर यात्रा होत असल्याने तिच्या आयोजनासाठी सर्व गावांतील ग्रामस्थ एकत्र येत आहेत. पाडव्याच्या मुहूर्तावर रेडा सोडण्याचा पारंपरिक विधी पार पडल्याने आता यात्रेच्या पुढील तयारीकडे ग्रामस्थांचे लक्ष लागले आहे. बुधवार, 28 एप्रिल 2027 रोजी होणाऱ्या मुख्य यात्रेसाठी परिसरातील भाविकांमध्ये उत्सुकता आहे.

---

ಕನ್ನಡ

18 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನೇರಸೆ-ಕಟಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಯಾತ್ರೆ; ಪಾಡ್ಯದಂದು ನೇರಸೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಕೋಣ ಬಿಡುಗಡೆ

16 ಗ್ರಾಮಗಳ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಚಾಲನೆ; 2027ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 28ರಂದು ಮುಖ್ಯ ಯಾತ್ರೋತ್ಸವ

ಖಾನಾಪುರ : ಪ್ರತಿನಿಧಿ

ಖಾನಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನೇರಸೆ-ಕಟಗಾಳಿ ಪರಿಸರದ 16 ಗ್ರಾಮಗಳ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯ ಯಾತ್ರೆಯ ಸಿದ್ಧತೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಬರೋಬ್ಬರಿ 18 ವರ್ಷಗಳ ಅಂತರದ ನಂತರ ಬುಧವಾರ, 2027ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 28ರಂದು ಈ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅಂಗವಾಗಿ ದೀಪಾವಳಿ ಪಾಡ್ಯದ ದಿನವಾದ ಮಂಗಳವಾರ, ನವೆಂಬರ್ 10ರಂದು ನೇರಸೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಕೋಣವನ್ನು ಬಿಡುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಯಿತು.

ಯಾತ್ರಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ 16 ಗ್ರಾಮಗಳ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು, ಹಕ್ಕುದಾರರು, ವತನದಾರರು, ಪಂಚಮಂಡಳಿ ಹಾಗೂ ಯಾತ್ರಾ ಸಮಿತಿಯ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗಳ ನಂತರ ದೇವಿಯ ಕೋಣವನ್ನು ಬಿಡಲಾಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಗೆ ಜಯಘೋಷ ಕೂಗಿದರು. ಅರಿಶಿನ-ಭಂಡಾರ ಎರಚಿದ್ದರಿಂದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಮಯ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಯಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಲ್ಲಿ ಉತ್ಸಾಹದ ವಾತಾವರಣ ಕಂಡುಬಂದಿತು.

ಕಟಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಉಡಿ ತುಂಬುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ

ಮುಖ್ಯ ಯಾತ್ರೆಯ ಸಿದ್ಧತೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಶುಕ್ರವಾರ, ನವೆಂಬರ್ 6ರಂದು ಕಟಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಗೆ ಉಡಿ ತುಂಬುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 16 ಗ್ರಾಮಗಳ ಹಕ್ಕುದಾರರು, ವತನದಾರರು, ಪಂಚಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು. ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗಳ ನಂತರ ಮಹಾಪ್ರಸಾದದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಪಾಡ್ಯದ ದಿನ ನೇರಸೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಣ ಬಿಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಎರಡೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಾತ್ರೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿವೆ.

ನೇರಸೆ-ಕಟಗಾಳಿ ಯಾತ್ರೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯ

ನೇರಸೆ-ಕಟಗಾಳಿಯ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯ ಯಾತ್ರೆಯು ಪರಿಸರದ 16 ಗ್ರಾಮಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿ ವರ್ಷವಿಡೀ ಕಟಗಾಳಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಯಾತ್ರೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿಯಂತೆ ದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕಟಗಾಳಿಯಿಂದ ನಾಗುರ್ಡಾ ಗಡಿಯವರೆಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅದನ್ನು ನೇರಸೆ ಪಂಚ ಸಮಿತಿಗೆ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನೇರಸೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಅಲಂಕಾರ, ಪೂಜೆ-ಅರ್ಚನೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳ ಯಾತ್ರೋತ್ಸವದ ನಂತರ ದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಟಗಾಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ನೇರಸೆ ಮತ್ತು ಕಟಗಾಳಿ ಗ್ರಾಮಗಳ ನಡುವಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಬಂಧ ಹಾಗೂ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕಾರ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಈ ಹಿಂದೆ 2008ರಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು ಯಾತ್ರೆ

ಲಭ್ಯವಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯ ಯಾತ್ರೆ ಈ ಹಿಂದೆ 1946, 1961, 1993 ಮತ್ತು 2008ರಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು. ನಂತರ ಈಗ 2027ರಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ 16 ಗ್ರಾಮಗಳ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಸೇರಿದಂತೆ ಪರಿಸರದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗಲಿದೆ.

ಯಾತ್ರೆಯ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಯಾತ್ರಾ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಧನಂಜಯ ಬಬನರಾವ್ ದೇಸಾಯಿ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ 16 ಗ್ರಾಮಗಳ ನಾಗರಿಕರ ಸಭೆ ನಡೆದಿತ್ತು. ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರೆಯ ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನೆಯ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಯಾತ್ರೆಗೆ ಮುನ್ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಆಗ್ರಹ

ಮುಖ್ಯ ಯಾತ್ರೆಗೆ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಭಕ್ತರು ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಯಾತ್ರೆಗೆ ಮುನ್ನ ಪರಿಸರದ ರಸ್ತೆಗಳ ದುರಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕಲ್ಪಿಸುವಿಕೆಗೆ ಆಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಖಾನಾಪುರ-ಹೆಮ್ಮಡಗಾ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ನೇರಸೆ ಗ್ರಾಮದವರೆಗಿನ ರಸ್ತೆ, ನೇರಸೆ-ಹಣಬರವಾಡಾ ರಸ್ತೆ, ನೇರಸೆ-ಕಾಂಜಳಾ ದೇವಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾರಿ, ಗ್ರಾಮದ ರಿಂಗ್ ರೋಡ್ ಹಾಗೂ ಚಾಫಾವಾಡಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಂತರಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ರಸ್ತೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುವಂತೆ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ ಯಾತ್ರೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ, ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್, ಎಸ್‌ಟಿ (ಸಾರಿಗೆ) ಬಸ್ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಂಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯಾತ್ರೆಯ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಸಕ ವಿಠ್ಠಲ ಹಲಗೇಕರ ಅವರು ಅಗತ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದರು.

16 ಗ್ರಾಮಗಳ ಗಮನ ಯಾತ್ರೋತ್ಸವದತ್ತ

ನೇರಸೆ-ಕಟಗಾಳಿಯ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ಯಾತ್ರೆಯು 16 ಗ್ರಾಮಗಳ ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಯಾತ್ರೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಅಂತರದ ನಂತರ ಯಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅದರ ಆಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಗ್ರಾಮಗಳ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಒಗ್ಗೂಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಡ್ಯದ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಕೋಣ ಬಿಡುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿ ನೆರವೇರಿದ್ದರಿಂದ ಈಗ ಯಾತ್ರೆಯ ಮುಂದಿನ ಸಿದ್ಧತೆಯತ್ತ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಗಮನ ಹರಿದಿದೆ. ಬುಧವಾರ, 2027ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 28ರಂದು ನಡೆಯಲಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಯಾತ್ರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಸರದ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲವಿದೆ.