खानापूर | भीमगड वन्यजीव अभयारण्यातील वन्यजीवांच्या, विशेषतः वाघांच्या वाढत्या संख्येच्या पार्श्वभूमीवर आता तळेवाडीपाठोपाठ कृष्णापूर गावाच्याही स्थलांतराचा विचार जिल्हा प्रशासनाने सुरू केला आहे. या प्रक्रियेचा आढावा घेण्यासाठी जिल्हाधिकारी मोहम्मद रोशन यांनी नुकतीच कृष्णापूर गावाला भेट देऊन ग्रामस्थांशी संवाद साधला.

वाघांच्या संख्येत वाढ आणि सुरक्षेचा प्रश्न

वन विभागाने अलीकडेच केलेल्या व्याघ्रगणनेनुसार, भीमगड वन्यजीव अभयारण्यासह शेजारील दांडेली वन, काळी व्याघ्र राखीव क्षेत्र आणि अनशी राष्ट्रीय उद्यानात वाघांच्या संख्येत लक्षणीय वाढ झाल्याचे समोर आले आहे. कृष्णापूर गाव हे घनदाट जंगलाच्या मध्यभागी असून, या भागात वाघांचा वावर असल्याचे वन विभागाच्या नोंदीवरून स्पष्ट झाले आहे. वन्यजीवांचा अधिवास मानवी हस्तक्षेपापासून दूर ठेवण्यासाठी केंद्र आणि राज्य सरकार येणाऱ्या काळात अधिक कठोर भूमिका घेण्याची शक्यता आहे.

जिल्हाधिकाऱ्यांची गावाला भेट आणि विशेष पॅकेज

जिल्हाधिकारी मोहम्मद रोशन यांनी वन विभागाच्या अधिकाऱ्यांसह कृष्णापूरला भेट देऊन तेथील भौगोलिक परिस्थिती आणि ग्रामस्थांच्या समस्या जाणून घेतल्या. यावेळी त्यांनी स्पष्ट केले की:

• राज्य सरकारने भीमगड अभयारण्यातील रहिवाशांसाठी एक विशेष आर्थिक पॅकेज जाहीर केले आहे.
• तळेवाडी ग्रामस्थांच्या सहमतीनंतर तेथील स्थलांतर प्रक्रिया पूर्ण होईल, त्यानंतर कृष्णापूरनेही मुख्य प्रवाहात येण्यासाठी या पर्यायाचा विचार करावा.
• स्थलांतर पूर्णपणे ऐच्छिक असेल; कोणावरही सक्ती केली जाणार नाही.

“जे ग्रामस्थ स्वेच्छेने स्थलांतर करण्यास तयार होतील, त्यांना सरकारकडून जाहीर झालेली कायमस्वरूपी भरपाई आणि इतर आवश्यक मदत मिळवून देण्यासाठी जिल्हा प्रशासन कटिबद्ध आहे.”

— मोहम्मद रोशन, जिल्हाधिकारी

प्रशासकीय तयारी आणि मार्गदर्शन

यावेळी वनक्षेत्रपाल सय्यद नदाफ यांनी ग्रामस्थांना स्थलांतराचे नियम, मार्गदर्शक तत्त्वे, भरपाईची पद्धत आणि आवश्यक कागदपत्रांची सविस्तर माहिती दिली. या बैठकीला कृष्णापूरचे गावकरी आणि वन विभागाचे कर्मचारी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

वनक्षेत्रातून बाहेर पडून नागरी सुविधांच्या मुख्य प्रवाहात येण्याचे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले असून, आता ग्रामस्थ यावर काय निर्णय घेतात, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.

ತಳೇವಾಡಿ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಗ್ರಾಮದ ಸ್ಥಳಾಂತರಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ? ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಭೇಟಿ

ಖಾನಾಪೂರ: ಭೀಮಗಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆಸಿದ ಹುಲಿ ಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜನರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತಳೇವಾಡಿ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಈಗ ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಗ್ರಾಮದ ಸ್ಥಳಾಂತರಕ್ಕೂ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಮಹಮ್ಮದ್ ರೋಷನ್ ಅವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದರು.

ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಸವಾಲು

ವನ ಇಲಾಖೆಯ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭೀಮಗಡ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಪಕ್ಕದ ದಾಂಡೇಲಿ ಅರಣ್ಯ, ಕಾಳಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅನ್ಶಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಗ್ರಾಮವು ಅಟ್ಟವಿ ಪ್ರದೇಶದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಚಾರ ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮಾನವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಈ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇರಿಸಿದೆ.

ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಭರವಸೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಪ್ಯಾಕೇಜ್

ಕೃಷ್ಣಾಪುರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ರೋಷನ್ ಅವರು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ:

• ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಭೀಮಗಡ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗಾಗಿ ವನ ಇಲಾಖೆಯ ಮೂಲಕ ವಿಶೇಷ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಘೋಷಿಸಿದೆ.
• ತಳೇವಾಡಿ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಅದರಂತೆಯೇ ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಕೂಡ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡು ಸಮಾಜದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಬರಬೇಕು.
• ಸ್ಥಳಾಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಯಾರ ಮೇಲೂ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.

“ಯಾರು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೋ ಅವರಿಗೆ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ನಿಯಮದಂತೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ.”

— ಮಹಮ್ಮದ್ ರೋಷನ್, ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ

ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು

ವಲಯ ಅರಣ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ಸೈಯದ್ ನದಾಫ್ ಅವರು ಸ್ಥಳಾಂತರದ ನಿಯಮಗಳು, ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು, ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ದಾಖಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಿಗೆ ಸವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು. ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.

ಸದ್ಯ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತವು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಮನವೊಲಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದು, ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳ ಮುಂದಿನ ನಿರ್ಧಾರ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿದೆ.